Altın nereye?

Richard L. Peterson Önceki Yazıları >
23 Nisan 2013

Adam:Sanki bir zamanlar voliyi vurmuşsun gibi konuşuyorsun, Pop. Peki ama nasıl? O zaman burada ne işin var, böyle düşkün ve dışlanmış?

Howard: “Altın bizi bu hale getiriyor, işte. Zengin ölen tek bir altın arayıcısı görmedim. Bir servet yaparsın, yeni bir hazine bulmaya çalışırken elindeki uçar gider. Ben bu kuralın istisnası değilim…”


- Treasure of the Sierra Madre (Sierra Madre’nin Hazinesi, 1948)

Sierra Madre’nin Hazinesi, spekülasyon ve insan psikolojisi üzerindeki zararlı etkilerini konu alan en iyi fimlerden biri. Ve altın yatırımcıları için dersler içeriyor.

2009 ve 2010 yılları arasında katıldığım her yatırım konferansında bir portföyü altınla çeşitlendirmenin faydalarından söz eden bir konuşmacı mutlaka vardı. Altın fiyatları yükselirken bu tavsiye gayet iyiydi. Fakat altın 2011 yılındaki zirvesinden yüzde 25 düştü, özellikle de geçtiğimiz iki hafta piyasa yüzde 10 düşüş getiren bir çıkışa hücum yaşadı.

Son iki haftanın olayları, altının aşırı değerlendiğine yönelik konsensus dahil, altın piyasasında bir paniği tetikledi. İlk olarak, iki hafta once Goldman Sachs altınla ilgili boğacı tahminini resmen tersine çevirdi. Sonra, Güney Kıbrıs’ın 14 tonluk altın rezervini piyasaya süreceğine ilişkin bir dedikodu yayıldı. Paul Krugman altının sürdürülemez bir yatırım olduğuna dair kanıtları özetleyen bir makale yazdı (Lust for Gold/Altın Tutkusu). Krugman bu makalede, Gallup tarafından 2011 yılında gerçekleştirilmiş bir kamuoyu araştırmasından alıntılar yaptı; araştırmaya gore, Amerikalıların üçte biri altının en iyi yatırım aracı olduğunu düşünüyordu. Barry Ritholtz da “Altında 12 (Yanlış) Emir Can Sıkıyor” (12 (Misguided) Commandments of Gold Bugs) başlığıyla yayınlanan söyleşide altın istifçilerinin kült benzeri bazı düşünce biçimlerinin yanlışlarını ortaya koydu. Altında konsensus, kısa zamanda ayıcı görüşe döndü.

Sierra Madre’nin Hazinesi (1948) filmine dönelim.

Howard: “Altının kendisi mücevher yapımından ve altın dişten başka bir işe yaramaz. Of, altın her halükârda şeytanımsı bir şey. Kendinize “Şöyle 25.000 yakışıklı dolar edecek kadar altınım olsa bana yeter, ‘Tanrım bana yardım et, yemin ediyorum yeter’ dersiniz. İyi teklif… Yirmibeş almak için 10 istersiniz. Elli almak için 25 istersiniz. Yüz almak için elli. Rulet gibi. Bir daha dönsün, bilirsiniz, her zaman bir kez daha.”

Tarih boyunca altına karşı duyulan tutkulu arzu hepimizi kimi açık kimi gizli çeşitli şekillerde etkiledi. Bir örnek verirsek, Latin Amerika, İspanyolların altın arayışıyla şekillendi. Coronado gibi Conquistadors (fatihler) Patagonya’dan bugünkü Kansas’ın kuzey uçlarına kadar Cibola’yı – kayıp altın şehir- arayarak aile servetlerini tükettiler. Hatta, doğum yerim olan kentte Coronado’nun adını taşıyan bir okul bile var. Altının insanları hayale ve vahşi spekülasyona – çoğu kez de yıkım noktasına- sürükleyen bir büyüsü var. Ve altının peşinden koşturan psikoloji, insanların benzer varlıklara ilişkin tutumlarıyla aynı özellikleri taşıyor.

Bu yazımızda altına ve altın fiyatlarını yönlendiren psikolojiye bir göz atacak, birkaç tahmin yapacak ve geçen yazımızda ele aldığımız kripto paralara bir kez daha bakacağız.

Yükselenler

“Sonra yaprak yaprağın üstüne düşer.

Böylece Eden kedere gömülür.

Böylece şafak güne teslim olur.

Altın hiçbir şey baki kalmaz.”

- Robert Frost

 

Daha önceki yazılarımızdan birinde emtialarda fiyat tahminlerine ilişkin konsensusun, doğası gereği karşıt olduğunu yazmıştık. Yani, medya toplu bir şekilde fiyatın yükseleceğini belirttiğinde, izleyen 1-4 hafta içinde bu görüşlerinin “tutmama eğilimi” olduğunu vurgulamıştık.

Aşağıda altın fiyatlarına ilişkin tahmin konsensusunu yansıtan 200 günlük hareketli ortalamayı görüyorsunuz. Görebildiğiniz gibi dramatik bir “en düşük” noktasına çarpıyor (2009 başından bu yana en düşük nokta).

Altın Fiyatlarında Tahmin Konsensusu

 

 

Böylece kısa vadede – bir hafta ile bir ay arası- altına ilişkin kötümserlik fazla pişmiş görünüyor.  

Emtia fiyatları konusunda tahmin yaratma gücü en yüksek duyguları ve makroekonomik değişkenleri belirlemek üzere çalışmalar gerçekleştirirken, emtialarda Üretim Hacmi’nin yıl bazında en büyük tahmin değeri içeren kalem olduğunu görüyoruz. Yani, bir yıl gerçekleştirilen yüksek üretim hacmi, ertesi yıl fiyatların düşmesini getiriyor.

Emtia fiyatlarını hareket ettiren faktörleri araştırırken, Analitik Şefimiz Changjie Liu, bir emtia sepeti için aşağıdaki grafiği geliştirdi. Eğri üretilen kârları temsil ediyor, işlem maliyetlerini hesaba katmıyor ve geçtiğimiz bir yıl içinde haberlerde en çok “ses” getiren altı emtiada bir uzun-kısa arbitraj stratejisi kullanılıyor. Üretim hacmi en yüksek iki emtia açığa satıldı, üretim hacmi en düşük iki emtiada da alım yapıldı. Eğri uzun ve kısa pozisyonlar arasındaki getiri farkını gösteriyor. Bu strateji 1999 yılından bu yana aylık bazda güncellenerek uygulanıyor. İşlem maliyetleri hariç 8 kat getiriyi görebilirsiniz:

MP PRODVOL

  

Üretim hacminin etkisini göz önüne alarak, altının Üretim Hacmi’ni araştırdık. İzleyen grafikte göreceğiniz gibi altının üretim hacmine ilişkin “vızıltılar” 10 yılın tepe noktasına yakın.

 

10 YILIN ZİRVESİNE YAKIN: 2001-2013

ALTIN ÜRETİM HACİMLERİ  

Çıkardığımız sonuç mu? Verilerimize dayanarak, altında yaşanan son satışın kısa vadede sona erdiğini, ancak uzun vadede devam edeceğini söylüyoruz.

 Altın madencilerinden ne haber?

Altın madencileri, Treasure of the Sierra Madre filminin kahramanları gibi, genellikle tek seferlik büyük bir voli için her şeyi riske ederler. Modern zamanlarda, büyük getiri potansiyeli nedeniyle, altın madencileri – çoğu- kaldıraç uyguluyor. Bunun sonucunda da, finansal kriz sırasında kredi musluğu kuruduğunda, çoğu iflasa zorlanıyor. Küçük altın çıkarma operasyonları genellikle kredi piyasalarına dokunmuyor, voliyi vurmuş eski altın arayıcılarının ve kallavi koltuklarına sırtlarını yaslamış varlıklı spekülatörlerin risk alma arzusuna güveniyorlar.

Mevcut koşullarda birçok altın madencisi değer alıyor gibi görünüyor - Gold Miners ETF (GDX) verilerine gore F/K 11. Ancak spekülatörlerin psikolojisinin sürdürülebilir bir rallinin tam tersi yönde olduğunu görüyoruz. Altın hisselerini tutmaya devam edenler, müthiş bir şekilde boğacı taraftalar - olumsuz bir psikolojik gösterge.

Yukarıda altının tahmini fiyatıyla ilgili konsensus grafiğini gösterdim. Altın madencisinin hisse fiyatı tahmini  - Thomson Reuters Değerli Metaller Sektörü verileri temelinde- şaşırtıcı derecede orta düzeyde; Son iki haftanın satışları altın hisseleri yatırımcılarının iyimserliğini henüz kırmamış:

Altın Hisseleri

Bu halinden memnun olma durumu, altın hisseleri için oldukça olumsuz bir uzun vade işareti.  Aynı zamanda MarketRisk endeksimizin (nam-ı diğer Balonmetre) altın madencileri için uzun vadeli ortalaması da yüksek:

MarketRisk endeksi

Bu duyguların sonucunda, bu düşük fiyatlarda ve kısa vadeli bir sıçrama olasılığı olsa bile, altın madencilerinin daha uzun vadede sorun yaşayacağı izlenimindeyiz. Ama alım-satım işi çoklu zaman ufuklarında gerçekleşir.  

Demek istediğimiz, birçok altın madencisi için kısa vadeli (yalnızca bir hafta) alım tavsiye ediyoruz, çünkü bu hisselerin kısa vadeli temel itkisi KORKU. Ve korku düzeyi yüksek. Altında hisse tavsiyeleri için Alım-Satım Köşesi bölümüne bakabilirsiniz.

Geçen yazımızda kripto paralarda yükselen balonu ele almış ve bir balonun ilk aşamalarında pozisyona girmenin yararlarına değinmiştik. Aşağıdaki grafikte görebileceğiniz gibi, balon geldi, gitti ve tekrar geliyor:

KRİPTO PARALAR

Kripto paralar

Hikâye gelişmeye devam ediyor.  Gelecekte bir kripto paranın değer transferi (saklama değilse de) için güvenli bir araç olarak yerleşeceğine inanıyoruz.  “Gelecek” diyorum, çünkü şu anda kripto paraların daha geniş kullanımını önleyen bir dizi sınırlama ve sıkıntı var. Kripto paraların kusurlarını dolduracağımız bir kirli torbası yapsak, içine atacaklarımızın başında zayıf değişim altyapısı, fiyat manipülasyonu, volatilite, ağır işlem süresi, paraları üretmek/çıkarmak için yüksek enerji tüketimine intiyaz duyulması, yatırımcılar tarafından biriktirilmesi (bitcoin’lerin yalnızca yüzde 63’ü işlemde kullanılmış) ve harcanabilirliğinin az olması geliyor.

Yukarıda saydığımız kusurların çoğu fiziksel altın için de geçerli. Ve altının yükselişinde olduğu gibi, kripto paralar da bir değer ve de takas aracı olarak gelecek 10 yılda topluma geniş biçimde nüfuz edebilir. Gerçek şu ki, kripto paraların anonimlik ve taşınabilirlik gibi birçok önemli avantajı var. Kripto paralar, yeni bir teknoloji olarak Gartner’ın Hype Döngüsü’nü izleyecek gibi görünüyorlar. Alanın liderleri olarak hangilerinin yükselip öne çıkacağını zaman gösterecek.

Alım-satım köşesi

Bildiğiniz gibi TRME verilerimizi kullanarak hisse tahmin modelleri geliştiriyoruz. Son modellerimize dayanarak, bazı ilginç Alım sinyalleri görüyoruz.

Altın dışı sinyallerde Carnival cruise lines (CCL) için bir yıllık alım görüyoruz.  Carnival bir dizi kaza yaşadı (Müşteriler bir gemide bozuk yiyecekler ve bozuk tuvaletler yüzünden olay çıkardı). Bunun sonucunda da şirkete yönelik öfke düzeyi yüksek ve hissenin değeri büyük ölçüde düştü. Önümüzdeki yıl içinde, kötü haberler fiyata yansımış olacağı için, sıçrama yapacak gibi görünüyor.

Altınla ilgili olarak da, Silver Wheaton (SLW), Barrick Gold (ABX) ve Gold Miners ETF (GDX) gibi altın ve altın madencilerinde bir haftalık alım tarafındayız.

Alım-satım modellerimizi kamuya açık web sitemiz www.marketpsychinvest.com’da izleyebilirsiniz. Sitede Thomson Reuters MarketPsych Endeskleri’ne (TRMI) gore dövizler için güncellenmiş fiyat tahminlerini, ülkelerin hisselerini, ABD hisselerini, EFT’leri bulabilirsiniz. Verilerimiz global makro straejilerde çok iyi  sonuçlar veriyor ve sitemizdeki vaka analizleri hissiyat verilerinin tek başına korelasyonuz alfa kaynağı olarak kullanılabileceğini gösteriyor. Websitemizi denemek isterseniz lütfen benimle temasa geçin. 

Toparlama

Treasure of the Sierra Madre filminin karakterlerine bir kez daha bakalım.   Humphrey Bogart'ın oynadığı karakter (Dobbs) ve iki arkadaşı fakirhanelerinden ayrılıp Tampico, Mexico’da altın aramak için yollara düşüyorlar. Şaşıtıcı bir şekilde altın buluyorlar. Sierra Madre’de buldukları bir madende birkaç hafta boyunca gizlice altın çıkardıktan sonra, Dobbs’un içine bir kuşku düşüyor: Arkadaşlarının, payını çalmak için onu öldüreceklerinden kuşkulanmaya başlıyor. Bu kuşku giderek büyüyor ve paraonidleşiyor. Böylece Dobbs onlardan once davranmaya karar veriyor ve ortaklarından biri uzaktayken digerini öldürmeye çalışıyor. Arkadaşı kurtuluyor, ama Dobbs haydutlar tarafından öldürülüyor. Haydutlar ortağının altınlarını çalıyorlar, ama kum sanıp rüzgârda savuruyorlar. Diğer ortak - en az açgözlü ve en çok tedbirli olanı- hayatta kalıyor ve altınsız da olsa yaşıyor.

Zengin olma coşkusu Dobbs’u umutsuzluga ve paranoyaya götürüyor. İnsani değerlerinin temeline tutunamıyor.

Yatırımda ilerlerseniz, paranızı ve yatırımlarınızı perspektifiniz dahilinde tutmayı unutmayın. Eğer bu düşüncelerinizi tüketiyorsa ve artık bir iş gibi görünmüyorsa, sonuna kadar gitmeyin.

Altın ve değerli metallerde uzun bir boğa piyasasının sonuna mı tanıklık ediyoruz? Evet, öyle görünüyor. Yani dediğimiz gibi, altın ve altın madencilerinde bir haftalık kısa vadeli alım yaptık. Uzun vadede (birkaç aydan birkaç yıla) ufku koyu bulutlu görüyoruz.

2013 yılında New York, Orlando ve San Francisco’da konferanslarımızda dostlarımızı görmeyi çok istiyoruz.  

 

Mutlu Yatırımlar!

Richard L. Peterson, M.D. ve MarketPsych Ekibi